اقتصاد کشاورزی

صفحه اصلی   |      درباره  ما     |     ارتباط با ما      |      راهنمای سایت       |       مقالات      |       نشریه نارون      |     تازه های کشاورزی 

 
 

 

آشنايي با اقتصاد كشاورزي:

اقتصاد کشاورزي به مجموعه اي از علوم وروشها اطلاق مي شود که عوامل اقتصادي موثر در امور کشاورزي، روابط اقتصادي موجود بين عوامل  توليد کشاورزي و کاربرد اصول اقتصادي را در توليد وتوسعه  کشاورزي مورد بحث و بررسي قرار مي دهد به بيان ديگر اقتصاد کشاورزي عبارت از کاربرد اصول و نظريه هاي اقتصاد عمومي  در فرآيند توليد، مبادله وتوزيع ومصرف مواد غذايي ومواد خام اوليه  مورد نياز ساير بخش هاست. بر اين اساس مي توان نتيجه گرفت که اقتصاد کشاورزي ،    روش هاي چگونگي استفاده مطلوب و بهينه از منابع طبيعي در بخش کشاورزي را از طريق شيوه ها و ابزار کار آمد  خود مورد مطالعه قرار مي دهد.

هدف از ايجاد اين رشته ، تربيت نيروهاي متخصص و کارآمدي است که بتوانند با تکيه بر دانش و اندوخته هاي علمي وتجارب عملي خود به عنوان کارشناس اقتصاد کشاورزي به تهيه وتدوين طرح هاي توسعه کشاورزي و ارزيابي اقتصادي آنها در سطوح مختلف منطقه اي و يا ملي بپردازند و همچنين از طريق بکارگيري روش هاي تجزيه وتحليل کمي وارائه مدل هاي رياضي در حل مسائل و مشکلات توليد ، توزيع و يا مصرف مواد غذايي ومواد خام ، راهکارهاي مناسبي را ارائه مي نمايند.

 متخصصان اقتصاد کشاورزي در فعاليت هاي آموزشي وتحقيقاتي مرتبط با مسائل اقتصادي بخش کشاورزي نيز مي توانند همکاري نمايند.

با عنايت به اهميت توليد کشاورزي در امنيت غذايي جامعه ونيز ضرورت توجه به ابعاد اقتصادي توليد ، اقتصاد کشاورزي به عنوان يکي از شاخه هاي علوم کشاورزي از حدود يک قرن پيش در کنار ساير رشته هاي کشاورزي به تدريج مطرح شد وبا سير تکاملي ا ش امروزه به شکل يک دانش منسجم ومدرن در مراکز آموزش عالي و تحقيقاتي در اختيار مشتاقان علم وجامعه کشاورزي قرار گرفته است.

نقش ICT در توسعه كشاورزي:

بورس هاي عمده كشاورزي دنيا در تغييرات قيمت محصولات نقش موثري دارند.مسائلي چون تغييرات دفعي آب وهوا ،تحريم هاي اقتصادي تغييرات در تعرفه هاي گمركي و ...از جمله عوامل موثر در نوسانات بازار هستند از سوي ديگر نهاده هاي كشاورزي خود داراي نوسانات وتغييرات قيمت هستند واين موجب پيچيده تر شدن مسئله قيمت گذاري محصول خروجي مي شود دراين جا تلفيقICT و نظام جامع اقتصاد كشاورزي مي تواند موثرترين كمك درراه رسيدن به يك كشاورزي شفاف و دور از تنش هاي بازار باشد.
اگر اطلاعات جامع و به روزي از قيمت نهاده ها در اختيار كشاورزان قرار گيرد وآنها بدانند كه كشور در يك سال چه ميزان واردات واز چه نوع محصولي خواهد داشت واز ميزان نياز داخل به هر محصولي آگاه باشند .بدون شك خواهيم توانست استراتژي هدايت توليد ملي را از سطح كوچك ترين مزارع پيش ببريم و اين هدف فقط با هدايت جامع توليد كنندگان وتلفيق كليه عوامل موثر در كشاورزي امكان پذير است.

در اينجا از مسئله اي كه در سالهاي اخير با صورت بغرنج و لاينحل درآمده به عنوان مثالي ياد مي شود،

نوسان بين ميزان توليد پياز و قيمت آن با ميزان توليد سيب زميني وقيمت آ امري است كه حتي سياست گذاران كشاورزي هم ديگر به آن عادت كرده اند ،دريك سال آنقدر پياز توليد مي شود كه باعث افت قيمت آن مي شود ودر مقابل چون توليد سيب زميني كاهش يافته قيمت آن بالا مي رود ودر سال ديگر دقيقا بر عكس همين قضيه پيش مي آيد. اماشايد خيلي دور از ذهن نباشد كه همه اين موارد با يك نظام هماهنگ و يكپارچه برنامه ريزي شده بر اصولICT قابل رفع و هدايت است شناخت و تعيين ظرفيتها با ساير شرايط حاكم بر آ ن منطقه از قبيل آب و هوا،مكانيزاسيون و...مي تواند هر ساله در ابتداي فصل زراعي كشاورز را براي انتخاب نوع محصولي كه بالاترين بازده اقتصادي را براي كشور دارد ياري كند ضمن اينكه اكثر شرايط را تحت كنترل و اختيار كشاورز قرار مي دهد. مهمترين چالش در كشاورزي نقش صادرات و واردات و عوامل موثر بر آن و همچنين سياست هاي كلي كشور در امر كشاورزي است. سالهاست كه اكثر كارشناسان مسائل اقتصاد كشاورزي داد سخن بر آورده اند كه ايران با تكيه بر توانايي هاي و قابليت هاي خود مي تواند در اكثر موارد توليد كشاورزي به خود كفايي برسد . به گونه اي كه كشور را از واردات محصولات مهمي چون گندم، ذرت يا مرغ بي نياز كند و از فشارهاي اقتصادي و سياسي وارد شده از جانب كشورهاي صادر كننده آن بكاهد.

اخيرا با توجه دولت به پديده ICT و به جريان افتادن طرح دولت الكترونيكي جاي اميد واري بسياري پيش آمده تا هر يك از وزارتخانه ها و سياست گذاران با توجه به كاركرد خود فناوري ارتباطات واطلاعات را در ساختار برنامه ريزي هاي خود تزريق كنند و از نتا يج آن ببرند.

وزارت جهاد كشاورزي به عنوان سياست گذاري و راهبري بخش كشاورزي مي تواند با برنامه ريزي اصولي به جمع آ وري ، پردازش ورسانش اطلاعات نقش مهمي را باز كند .ضمن اينكه با اتصال به ساير سازمانها وارگانهاي تاثير گذار در اين بخش از جمله وزارت بازرگاني و وزارت ارتباطات وفناوري كليه زيرساختهاي شكل گيرICT را در ساختار كشاورزي ايران فراهم كند.توجه به آموزش و ترويج با تكيه بر قابليت هاي ICT از ديگر راهكارهاي رسيدن به توسعه همه جانبه در كشاورزي باشد راهبري كردن تحقيقات دانشگاهي و توجه به نو آوري هاي علمي از يك سو و انتقال به هنگام تكنيكهاي جديد توليدي با تكيه بر پايه هاي فناوري ارتباطات و اطلاعات مي تواند كشاورزي ايران را ظرف چند سال آينده متحول كند و زمينه هاي علمي شعار(كشاورزي محور توسعه)را فراهم نمايد.